• facebook
  • Newsletter
  • rss
  • Douglas zwany Dakotą

    dodane 10.08.2017 00:00

    Przy sanktuarium bł. Karoliny w Zabawie stanął najsłynniejszy samolot transportowy II wojny światowej. Czy pomoże wzbić się w powietrze idei utworzenia żywego muzeum?

    Pod koniec lipca 1943 roku udało się zorganizować przerzut zdobytych przez Polaków części pocisku V2, cudownej broni Hitlera, która miała mu pomóc rozstrzygnąć losy wojny na swoją korzyść. Operacja lotnicza była skrajnie trudna. Wcześniej wręcz niemożliwa. Dopiero zajęcie Włoch stworzyło pewne szanse. Akcja Most I odbyła się w kwietniu 1944 roku w okolicach Lublina. Most II i Most III – w naszych stronach, na lądowisku Motyl, między Jadownikami Mokrymi i Wał-Rudą – objaśnia Barbara Marcinkowska, szefowa radłowskiego ośrodka kultury. Akcję Most III, podczas której wywieziono pocisk V2, przeprowadzono w nocy z 25 na 26 lipca 1944 roku. Jak wyglądały wydarzenia operacji Most III, pokazało niedawno przy sanktuarium Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej „Wrzesień 39”.

    Sygnałem do rozpoczęcia akcji była wiązanka melodii. Trudno sobie to dziś wyobrazić. – Z Londynu nadeszła informacja, że samolot wystartował. W porannej polskiej audycji radia londyńskiego nadano umówiony zestaw piosenek, który powtórzony wieczorem oznaczał, że Dakota już leci. Był to sygnał dla oddziałów ubezpieczających lądowisko, że powinny zająć stanowiska – opowiada Jacek Skrabot ze Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej „Wrzesień 39”.

    Bar Dakota

    Samolot pojawił się w ciemności. Mignął sygnał alfabetem Morse’a. Po chwili wylądował na łąkach oznaczonych ogniskami. Zabrał ładunek i – mimo kłopotów – odleciał. Pułkownik Zdzisław Baszak „Pitrat”, zastępca dowódcy zabezpieczenia akcji, opowiadał potem, że żołnierze AK nie mieli pojęcia, co ładują. Uczestników akcji nazwano później „tymi, którzy ocalili Londyn”. Dziś samolot, który wykonał tę operację, stoi przy sanktuarium. Nie ten sam, ale taki sam. Na razie trochę zdekompletowany. – Wśród wielu akcji lotniczych II wojny światowej Most III jest wyjątkowym wydarzeniem, wybitnie skomplikowanym i ważnym – przyznaje Przemysław Pawłowicz z Oławy, który podarował Dakotę sanktuarium w Zabawie. Ten egzemplarz amerykańskiego samolotu Douglas C47, w siłach brytyjskich nazywanego Dakotą, wyprodukowano w Kalifornii w 1943 roku. Potem latał w czasie II wojny światowej, obsługując transport wojskowy, po wojnie – w liniach pasażerskich. Kupił go w pewnym momencie Eurodisneyland pod Paryżem, gdzie był atrakcją, a od nich samolot wykupiło muzeum w Holandii, które sprzedało go niemieckim filmowcom. Na potrzeby jednej z kręconych scen wysadzili go w powietrze. Wtedy odkupił go Przemysław Pawłowicz, historyk i kolekcjoner. – Dakota to był znakomity samolot. Te maszyny obsłużyły 80 proc. transportu lotniczego w czasie II wojny światowej. To samolot niezwykły, solidny, raz wzniósł się w powietrze, biorąc na pokład 80 ludzi, choć teoretycznie mogło nim lecieć niespełna 30 spadochroniarzy. Wreszcie to samolot bardzo popularny. Aż dziwne, że to jest jeden z tylko dwóch takich maszyn w Polsce – mówi Pawłowicz. Drugi stoi na dachu baru Dakota pod Poznaniem.

    Zbiórka na hangar

    – Mam nadzieję, że Dakota pomoże ocalić pamięć o wydarzeniu, jakim był Most III – mówi ks. Zbigniew Szostak, kustosz sanktuarium bł. Karoliny w Zabawie. Co roku w tym miejscu organizowane są patriotyczne i historyczne obchody tego wydarzenia. Dziś zbierane są środki na hangar. Jest już projekt. Być może uda się pozyskać pozostałe fragmenty samolotu, by go zrekonstruować. – Chcielibyśmy stworzyć ekspozycję i miejsce spotkań historycznych, patriotycznych, religijnych. Na bazie przedmiotów, historii, którą chcemy opowiedzieć, pragniemy prowadzić zarówno edukację, jak i formację ludzi, zwłaszcza młodych, którzy dziś w wirtualnym świecie, trochę rozklejeni, nie są w stanie mobilizować się, zakasać rękawów, działać wspólnie, a udana operacja Most III pokazała, jak wiele można zrobić dla wielkiej sprawy – mówi ks. Szostak.

    «« | « | 1 | » | »»
    oceń artykuł

    Zobacz także

    , aby komentować lub podaj nazwę wyświetlaną
    Gość

      Reklama

      Zapisane na później

      Pobieranie listy

      Reklama

      przewiń w dół