Wczorajszy wernisaż zgromadził w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie liczne grono znawców i miłośników sztuki, stałych jego bywalców, a właściwie jego wiernych przyjaciół, tarnowskich twórców oraz przyjaciół i rodzinę artysty z Poznania, Warszawy, Krakowa, Wadowic. W wydarzeniu uczestniczył również cysters o. Mateusz Mariusz Kawa - kustosz Muzeum Kultury i Duchowości Cystersów w Mogile oraz ks. Bogdan Florek - proboszcz parafii Gierczyce - miejscowości, w której na co dzień żyje i tworzy malarz.

Inaugurację wystawy poprzedził koncert muzyki barokowej w znajdującej się obok bazylice katedralnej w Tarnowie. Za organami zasiadł Sławomir Barszcz, który wykonał monumentalne kompozycje m.in. Jana Sebastiana Bacha, Ludwiga van Beethovena oraz Feliksa Nowowiejskiego. Posłuchajcie krótkich fragmentów:

Potężne, a zarazem subtelne linie melodyczne i fugi organowe wprowadziły słuchaczy w mistyczny nastrój, idealnie współgrający z duchem prezentowanych później dzieł malarskich. Na fakt ten zwrócił uwagę dyrektor Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie ks. Piotr Pasek, który oficjalnie otworzył wystawę prac zatytułowaną „Obok”. W swoim przemówieniu przybliżył zebranym fenomen twórczości prof. Janusza Matuszewskiego, wskazując na zakorzenienie jego sztuki w tradycji polskiego malarstwa cechowego oraz barokowym uniwersum. Nazwał go świetnym kolorystą. Chwalił za użycie swego rodzaju półtonu, wydobywającego piękną harmonię, i tenebryzm, wprowadzający szybkim gestem malarskim w przestrzeń wnętrza, w którym rozgrywa się akcja. Zachęcił, by zauważyć zróżnicowaną fakturę dzieł, nadającą im swoistego rodzaju dramatyzmu - tremendum i fascinosum, które jeszcze bardziej zmusza widza, by dosłownie „zatrzymał się obok” tego malarstwa.

  Dyrektor Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie ks. Piotr Pasek oficjalnie otworzył wystawę i przybliżył zebranym fenomen twórczości prof. Janusza Matuszewskiego. Beata Malec-Suwara /Foto Gość

Dyrektor zauważył, że na wielu płótnach artysta ukazuje samego siebie - zakrytego, ubranego w habit, trwającego na modlitwie i analizującego mistyczne doświadczenia wielkich świętych epoki baroku. Sam nie tylko czyta ich dzieła, kontempluje, ale wykonuje i projektuje dla nich okładki. Na wystawie można zobaczyć Pismo Święte i szereg książek, powstałych z doświadczeń mistycznych, przeżytych przez siostrę Teresę z Avilla czy św. Jana od Krzyża, w autorskiej oprawie malarskiej Janusza Matuszewskiego.

Posłuchajcie fragmentu wystąpienia ks. Piotra Paska:

Bardzo szybko można się było przekonać, że twórczość Janusza Matuszewskiego nie jest wyłącznie estetycznym doznaniem. Zaprojektowane przez niego okładki dzieł hiszpańskich mistyków baroku, i nie tylko, pozwalają widzom w pełni pojąć spójność jego duchowej i artystycznej drogi. Cała jego twórczość jest efektem ubocznym tego, czym sam się karmi. Nie ukrywał zachwytu dla dzieł sztuki gotyckiej znajdujących się w Muzeum Diecezjalnym. Na nie też ciągle kierował uwagę przybyłych, nie z kokieterii, nawet nie ze skromności czy pokory, ale by stały się autentycznym wprowadzeniem do odbioru jego prac. Ten kontekst, to „przytulenie” się do dzieł wielkich anonimowych mistrzów jest dla niego szalenie istotne, bo one - jak tłumaczył - nie powstały dla sławy, dla sztuki samej w sobie, ale miały zbliżyć innych do Boga, służyły modlitwie, przez wieki wisiały w wiejskich kościołach, na zawsze już nimi zostały złączone nazwą jak Opłakiwanie z Chomranic, mimo że niewiele osób wie, gdzie to jest, dziś organizuje się nawet międzynarodowe wystawy tego jednego obrazu.

Posłuchajcie fragmentów wystąpienia Janusza Matuszewskiego w czasie wernisażu:

Prezentowana w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie wystawa prac Matuszewskiego dostarczy widzowi doznań duchowych, jeśli tylko skupi na nich całą swoją uwagę i zechce do tego świata wejść. Z takich przeżyć ta sztuka wyrasta i do nich zaprasza. Sam artysta przekonywał przybyłych na wernisaż, że rzeczywistość duchowa jest o wiele głębsza niż otaczający nas świat, pozwala piękniej żyć tu i teraz, nabrać dystansu, uporządkować emocje, może być nawet ratunkiem dla artysty, bo - jak tłumaczył - jego oczekiwania są zawsze wyższe niż rezultat, który osiąga, zawsze jest obok, a to kolejny powód do zatytułowania tak właśnie tej wystawy.

Czasowa wystawa prof. Janusza Matuszewskiego „Obok” będzie prezentowana w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie do 15 listopada. Zaprasza do głębokiego, intymnego dialogu z tradycją, w którym współczesny człowiek może odnaleźć przestrzeń na wyciszenie i własne duchowe poszukiwania. Zapraszamy. Gość Tarnowski patronuje wydarzeniu. Namiastkę wystawy można obejrzeć w naszej galerii zdjęć poniżej.