Nowy numer 24/2018 Archiwum

Szlak wspomnień

By pamięć o wydarzeniach była żywa, nie wystarczy zwykła lekcja. Trzeba zrobić krok dalej, jak w Małopolsce.

Wczesny poranek 2 maja 1915 roku w Gorlicach. Ponad tysiąc dział niemieckich i austriackich otwiera ogień do nieprzyjaciela. Tak rozpoczyna się jedno z decydujących starć I wojny światowej. To również początek końca armii rosyjskiej, a bitwa gorlicka na stałe wchodzi do podręczników historii.

Dom Piłsudskiego

Gorlice to jedno z ważniejszych miejsc pamięci o tamtych wydarzeniach. Innych, nie mniej ważnych, w Małopolsce i okolicach jest kilkadziesiąt. To m.in. pola bitew, forty, cmentarze wojenne, muzea. Ich historię można poznać, przemierzając szlak turystyczny Frontu Wschodniego I Wojny Światowej. Małopolski odcinek, liczący 250 km, zaczyna się w Gorlicach, biegnie przez Tarnów, Nowy Sącz, Limanową, Wieliczkę, Kraków, aż do Książa Wielkiego. W Gorlicach przystankami na szlaku są Góra Cmentarna i muzeum PTTK, w Marcinkowicach dwór, a w Nowym Sączu m.in. dąb wolności na Plantach. Limanowa to dom, gdzie mieszkał J. Piłsudski, a w Tarnowie szlak zaprowadzi nas m.in. do garnizonów austriackiego i rosyjskiego.

Dziękczynne krzyże

Historię Wielkiej Wojny chce też przypomnieć program „100-lecie I wojny światowej”, realizowany przez Małopolski Instytut Kultury. Jego celem jest realizacja projektów edukacyjnych, kulturalnych i artystycznych odnoszących się do 100. rocznicy wybuchu I wojny światowej na terenie Małopolski. Dofinansowanie uzyskało 21 projektów. Wśród nich jest m.in. „Na szlaku wspomnień”, realizowane przez Gminne Centrum Kultury i Czytelnictwa w Szerzynach.

– Nasz konkurs nosi tytuł „Moja babcia, mój dziadek opowiadali mi...”, a jego celem jest m.in spisanie i udokumentowanie przez młodych ludzi wspomnień na temat tamtych wydarzeń – mówi Joanna Tworzydło, wolontariuszka GCKiCz w Szerzynach, koordynatorka projektu. Udział Szerzyn w programie nie jest przypadkowy. – Na terenie naszej gminy znajduje się pięć cmentarzy z I wojny światowej, głównie w Szerzynach i Ołpinach – dodaje Renata Górka, dyrektor Gminnego Centrum Kultury i Czytelnictwa w Szerzynach. – Pamięć o tych wydarzeniach wciąż jest żywa na naszym terenie, choć na pewno w mniejszym stopniu niż o II wojnie światowej. Sama pamiętam z opowiadań babci, jak dochodziło na naszym terenie, do trudnych sytuacji gdy okazywało się, że żołnierzami spod różnych zaborów byli Polacy i brat walczył przeciwko bratu. W mojej rodzinie są też przechowywane odznaczenia dziadka z I wojny. Będzie okazja, by zająć się ich opisaniem – opowiada R. Górka. – Na terenie gminy jest kilka kapliczek i krzyży postawionych w tym okresie i będących dziękczynieniem za powrót z wojny. Nie znamy ich dokładnej historii, ale liczymy, że dzięki zaangażowaniu uczestników konkursu dowiemy się o nich więcej – dodaje J. Tworzydło. Konkurs trwa do 20 sierpnia, prace oceni komisja, a najlepsze z nich zostaną opublikowane. Więcej informacji pod nr. tel. 661 107 443. Tematowi I wojny poświęcona też będzie publikacja przygotowywana przez grupę historyczną działającą w Ołpinach. – Pomysł zrodził się w głowie Arka Bąka, lidera grupy – informuje J. Tworzydło. – Od dawna historycy chcieli zgromadzić dokumenty na temat tamtych wydarzeń, a okrągła rocznica jeszcze bardziej mobilizuje – mówi. W książce, która ukaże się pod koniec roku, czytelnik znajdzie m.in. opis cmentarzy czy materiały pozyskane z muzeów i archiwów.

« 1 »
oceń artykuł

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zapisane na później

Pobieranie listy

Rekalma