Nowy numer 42/2019 Archiwum

Dwa ołtarze

Księdza Tadeusza Kaczmarczyka Niemcy rozstrzelali w Biegonicach, jego brata Stanisława – również kapłana – pod ścianą śmierci w Auschwitz.

Bracia urodzili się w Stróżach k. Zakliczyna. Pochodzili z wielodzietnej rodziny. Jako pierwszy księdzem został Tadeusz, po nim Stanisław, choć był starszy. Ks. Tadeusz był kapelanem wojskowym w czasie kampanii wrześniowej. Dostał się do niewoli sowieckiej, ale uciekł i pieszo dotarł do domu. Został wikariuszem w Nowym Sączu, gdzie dał się poznać jako gorliwy kapłan i patriota. Jego kazania o miłości do ojczyzny były solą w oku okupantów.

Ks. Tadeusz został aresztowany przez Niemców i stracony wraz z dwoma innymi kapłanami 21 sierpnia 1941 roku. Umierał z okrzykiem „Niech żyje Polska!”. Razem z nimi Niemcy rozstrzelali w Nowym Sączu-Biegonicach 24 osoby. Musiało wywrzeć to na ks. Stanisławie ogromne wrażenie, skoro sam zaangażował się w obronę okupowanej Polski jako kapelan Związku Walki Zbrojnej, który działał na ziemi radomyskiej w grupie „Odwet”. Grupa ta wydawała swoją gazetkę, której ks. Stanisław był przez jakiś czas kolporterem, z kolei na plebanii przechowywał jej powielacz. Prawdopodobnie kapłan został zdradzony. Niemcy aresztowali go 25 lutego 1941 roku. Został rozstrzelany w niemieckim obozie koncentracyjnym w Auschwitz 17 czerwca 1942 roku. Warto dodać, że rodzina obu księży miała także zasługi w ratowaniu Żydów w czasie wojny. Rodzeństwo ks. Stanisława i Tadeusza – Jan i Stanisława udzielili schronienia swoim dawnym sąsiadom, braciom Mojżeszowi i Bernardowi Flaumenhaftom, którzy przeżyli wojnę. Rodzeństwo Kaczmarczyków otrzymało w 1984 roku tytuł Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Wszystko z domu

Jak podkreślają autorzy krótkiej monografii o ks. Stanisławie Kaczmarczyku – ks. Stanisław Niemiec i Andrzej Przybyszewski – wpływ na przyjmowanie takich bohaterskich postaw miało wychowanie w rodzinie. Franciszek i Maria Kaczmarczykowie promieniowali swoim postępowaniem nie tylko na dom, ale i na całą wieś. Franciszek cenił wykształcenie, dlatego z dwoma innymi gospodarzami wystarał się w 1910 roku o założenie szkoły we wsi, przez cztery lata natomiast lekcje odbywały się w jego domu. Budynek szkolny postawiono w 1914 roku. Ojciec pragnął, by jego dzieci zdobyły wykształcenie. Dwóch synów zostało księżmi, dwóch nauczycielami, a jeden skończył szkołę handlową. Kiedy uczyli się w Tarnowie, ojciec dostarczał im żywność, często idąc pieszo, niekiedy jadąc przygodną furmanką. Maria Kaczmarczykowa pracowała w domu, sprawując opiekę nad liczną rodziną. Urodziła jedenaścioro dzieci (jedno z nich zmarło). Siostrzenica ks. Stanisława Teresa Makowska wspomina, że Maria bardzo troszczyła się o dzieci. „W domu było zawsze czysto, dzieci zadbane”. Raz w tygodniu piekła chleb, a jeden z bochnów trafiał do jeszcze większej rodziny we wsi. Wędrowni biedacy też znajdowali w domu Marii i Franciszka wsparcie i jedzenie. – Dominujące w domu Kaczmarczyków wartości, wychowanie w duchu szacunku do drugiego człowieka, zaowocowały w ciężkich czasach II wojny światowej bohaterską postawą obu księży Kaczmarczyków oraz ich rodzeństwa, które ratowało Żydów – podkreślają autorzy monografii.

Krew jak krochmal

Postać ks. Stanisława Kaczmarczyka została przypomniana podczas uroczystości nadania jego imienia szkole podstawowej w Podborzu, w parafii Zgórsko, gdzie uczą się dzieci z obu miejscowości. Na Mszę św. w kościele w Zgórsku i na uroczystości w szkole przyjechała liczna delegacja rodziny ks. Stanisława. – Żyje jeszcze siostra księdza, która ma 104 lata, ale z powodu wieku nie mogła przybyć na to święto. Jesteśmy bardzo dumni, że jeden z nas, z naszej rodziny, zostanie uczczony w ten sposób jako patron szkoły. Ks. Stanisław połączył w swoim życiu dwa ołtarze. Pierwszy to ten w kościele, drugim jest ołtarz ojczyzny, na którym złożył swoje życie. To się dało połączyć – miłość do Boga, Kościoła i do ojczyzny, dlatego Stanisław może być wspaniałym wzorem dla młodego pokolenia. Trzeba też zauważyć, że był on bardzo młodym człowiekiem, zaledwie trzy lata po święceniach zginął w Auschwitz, przechodząc wcześniej straszne tortury. Nikogo jednak nie wydał. Rodzicom przysłano z obozu jego koszulę. Zaschnięta krew była twardsza od krochmalu – wspominają krewni ks. Stanisława.

Najpierw fundament

Uroczystość z udziałem krewnych ks. Stanisława Kaczmarczyka, gości, rodziców, nauczycieli, pracowników szkoły, uczniów uświetnili żołnierze z jednostki w Nowej Dębie, którzy przybyli do kościoła w Zgórsku ze swoim sztandarem. Mszy św. przewodniczył abp Henryk Nowacki, który podkreślił znaczenie słowa „podstawowa” w nazwie szkoły noszącej imię ks. Stanisława Kaczmarczyka. – To określenie oznacza, że zdobywacie przede wszystkim podstawy wiedzy i umiejętności, ale chodzi także o to, abyście już teraz budowali fundament, podstawę waszego przyszłego życia na wartościach, które wyznawał wasz patron. Kochajcie Boga i Kościół, kochajcie naszą ojczyznę! Uczcie się być dobrymi synami i córkami tej ziemi – mówił do uczniów w homilii abp Nowacki. Na zakończenie Mszy św. arcybiskup pobłogosławił nowy sztandar szkoły, który przedstawia m.in. otwartą księgę z gołąbkiem pokoju, piórem i kałamarzem. – Będziecie pisać kolejne karty historii naszej ojczyzny, które ofiarą z życia zapisał już wasz patron – dodał abp Nowacki, nawiązując do sztandaru szkoły. Po Mszy św. na placu kościelnym przy pomniku zasłużonych dla parafii, w tym ks. Kaczmarczyka, złożono wiązanki kwiatów. Hołd kapłanowi oddali samorządowcy, rodzina kapłana, uczniowie i rodzice, oraz przedstawiciele wojska i służb mundurowych. – W związku z uroczystością udało się odrestaurować pomnik i tablice pamiątkowe – mówi ks. proboszcz Wiesław Nowak.

Człowiek stąd

Druga część spotkania odbyła się w szkole w Podborzu. Rodzice przekazali sztandar dyrektor szkoły i uczniom, a dzieci przygotowały okolicznościową akademię. Z okazji nadania imienia szkole wydano wspomnianą już książkę o ks. Stanisławie Kaczmarczyku. Społeczność szkolna szukała swojego patrona przez trzy lata. – Impuls, by został nim ks. Kaczmarczyk, wyszedł od ks. Stanisława Niemca, ale taką kropką nad „i” było odsłonięcie odnowionej tablicy ks. Kaczmarczyka w naszym kościele w Zgórsku. To ostatecznie zadecydowało. Cudze chwalimy, swego nie znamy. To przysłowie na szczęście nas nie dotyczy, ponieważ wybraliśmy jednomyślnie człowieka stąd, bliskiego nam, który jako młody kapłan zaangażował się w konspirację i został zamęczony przez Niemców w obozie koncentracyjnym w Auschwitz. Zaczęliśmy zbierać informacje, nawiązaliśmy kontakt z archiwum diecezjalnym w Tarnowie, z muzeum w Oświęcimiu, by jak najwięcej dowiedzieć się o naszym patronie – mówi dyrektor Anna Oślizło. Świętem szkoły będzie 27 września, kiedy obchodzony jest Dzień Pamięci o Polskim Państwie Podziemnym. – Będą oczywiście lekcje historii, konkursy, wycieczki, by dzieci w różny sposób mogły poznawać historię Polski, tej ziemi i swojego patrona – dodaje pani dyrektor. Norbert Sypek z klasy VII dość sporo wie już o ks. Kaczmarczyku. – Ksiądz Stanisław może być dla nas wzorem patrioty, miłości do ojczyzny, ale także przykładem dla tych, którzy chcą iść do kapłaństwa. Mając takiego patrona, będziemy starali się lepiej poznawać historię naszej ojczyzny, ponieważ być patriotą to pamiętać o swojej historii, być z niej dumnym, a jednocześnie wykonywać swoje obowiązki, uczyć się, pracować i być gotowym do obrony jej dobrego imienia i niepodległości – mówi uczeń.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL