Razem w drodze

Kończący się 2025 rok był w diecezji tarnowskiej, jak i w całym Kościele, rokiem jubileuszowym. Uroczysta inauguracja świętego czasu łaski, przeżywanego pod hasłem "Pielgrzymi nadziei", miała miejsce w tarnowskiej katedrze 29 grudnia 2024 roku. Zakończenie zaś roku świętego nastąpiło 27 grudnia 2025 r., również w bazylice katedralnej w Tarnowie. Mszy św. na rozpoczęcie i zakończenie roku jubileuszowego przewodniczył bp Andrzej Jeż. Pasterz diecezji na czas trwania Roku Świętego ustanowił 14 kościołów w diecezji świątyniami stacyjnymi, w których można było - zgodnie z bullą papieża Franciszka - zyskiwać odpusty jubileuszowe. W czasie całego roku jubileuszowego nie organizowano w wymiarze diecezjalnym specjalnych modlitewnych spotkań jubileuszowych. Położono za to nacisk na formację sumienia w sakramencie pokuty i pojednania poprzez odnowienie praktyki 9 pierwszych piątków. Przygotowano też katechezy dla dorosłych online - "Perspektywy wiary". Wydarzenia jubileuszowe odbywały się raczej lokalnie we wszystkich świątyniach stacyjnych, wśród których najbardziej rozbudowane kalendarium Mszy św. dla różnych grup z dekanatu i okolicy przygotowała parafia w Dąbrowie Tarnowskiej.

Pielgrzymowanie

Z trwającym w 2025 r. jubileuszem wiązała się idea pielgrzymowania. Jedną z form zyskania odpustu jubileuszowego była pielgrzymka do wybranego kościoła stacyjnego i uczestniczenie w nim w nabożeństwie lub odprawienie prywatnej adoracji połączonej z duchowym rozważaniem. Sanktuarium św. Jakuba w Brzesku (kościół jubileuszowy) zaproponowało diecezjanom odwiedzanie kościołów jubileuszowych z "paszportem pielgrzyma" w ręku. Pątnicy mogli nie tylko nawiedzać kościoły stacyjne, ale też poświadczać swoją w nich obecność pieczęciami, przygotowanymi  przez parafie. Takich paszportów rozdano 2 tys., a tym, którzy zdobyli wszystkie pieczątki, odwiedzając 14 kościołów jubileuszowych, wręczono specjalne certyfikaty - dyplomy. 30 grudnia ponad 50 osób otrzymało je uroczyście w brzeskiej farze. Do innych dotrą one pocztą.

Jak w latach ubiegłych, nie zabrakło też zorganizowanych pielgrzymek do miejsc świętych i jubileuszowych, które organizowały parafie, wybierając głównie za cel Wieczne Miasto. Wzmocnił się też ruch pielgrzymkowy do sanktuarium w Tuchowie, dokąd wędrowali diecezjanie z różnych stron, a zwłaszcza z Nowego Sącza, Brzeska, Mielca i Bochni. Tu warto przypomnieć o comiesięcznych spotkaniach modlitewnych w tuchowskim sanktuarium w intencji powołań, które również były motywem pielgrzymowania, zwłaszcza ze wspólnot parafialnych.

Najważniejszym wydarzeniem, związanym z pielgrzymowaniem, była Piesza Pielgrzymka Tarnowska na Jasną Górę, która odbyła się już po raz 43. Z tej formy pielgrzymowania skorzystało ponad 8 tys. pątników. Przez cały rok jubileuszowy trwało też rodzinne pielgrzymowanie drogami św. Jakuba, które organizowały parafie NMP Matki Kościoła i św. Jakuba w Brzesku oraz Matki Bożej Fatimskiej i św. Józefa w Tarnowie. Warto też dodać, że Brzesko (Sanktuarium św. Jakuba) znalazło się na trasie Romea Strata - drogi do Rzymu, która w grudniu 2025 r. została uznana przez UE za europejski szlak kulturowy.

Siedemsetlatki i stulatki

W wymiarze lokalnym czas Roku Świętego był też okazją do świętowania jubileuszy parafii. Kilka z nich może się poszczyć co najmniej siedmioma wiekami istnienia (Czarny Potok, Łososina Górna i Dolna, Pleśna, Królówka, Iwkowa, Grywałd, Męcina, Mogilno, Łukowica, Wietrzychowice i Zakliczyn). Ponad 40 zaś ma już 100 lat. Zostały powołane do istnienia przez bp. Leona Wałęgę w ciągu jednego dnia - 10 maja 1925 roku. Jak dotąd, jubileusz stulecia obchodziły parafie: Cikowice, Smęgorzów, Zalipie, Czarna, Gródek k. Grybowa, Ochotnica Dolna i Górna, Trzetrzewina, Machowa, Łomnica-Zdrój, Łysa Góra, Nagoszyn, Ostrów, Zabawa, Jamy, Ruda, Wadowice Dolne, Gołkowice, Bielcza, Maszkienice, Mędrzechów, Łukowa, Nowa Jastrząbka, Tarnów-Krzyż, Wola Rzędzińska, Jodłownik, Jurków k. Dobrej, Krasne Lasocice, Laskowa i Filipowice.

W kilku parafiach odbyły się dedykacje kościołów, dawniej nazywane konsekracjami. Taką podniosłą uroczystość przeżywały wspólnoty w Grudnej Górnej, Śwniarsku, Mogilnie i Pogórskiej Woli. Konsekracja ołtarza odbyła się natomiast w kościele parafialnym w Wierzchosławicach, który przeszedł gruntowny remont i obecnie zachwyca swoim wystrojem.

Centra pomocy

Jubileusze parafialne - o czym wielokrotnie mówił podczas uroczystości bp Jeż - przypominają, jak wielkim dobrem są parafie, stanowiące centra życia religijnego, kulturalnego i edukacyjnego. Trzeba jednak podkreślić, że stanowią one również bardzo prężne centra pomocowe poprzez uczestnictwo w ogólnopolskich i diecezjalnych akcjach charytatywnych (Wigilijne Dzieło Pomocy Dzieciom, Światowy Dzień Ubogich, wielkanocne baranki i paschaliki) oraz organizując we własnym zakresie różnorodne inicjatywy pomocowe, takie jak kiermasze, festyny, zbiórki pieniędzy, żywności, przygotowanie paczek świątecznych. Parafie są też otwarte na potrzeby mieszkańców z innych części świata. Co roku wspólnoty parafialne, poprzez grupy Kolędników Misyjnych, włączają się w pomoc najuboższym dzieciom w konkretnych krajach misyjnych oraz misjonarzom, poprzez których zebrane pieniądze docierają do celu. Podczas kolędy misyjnej w mijającym roku w diecezji tarnowskiej zebrano prawie 2 350 000 zł, z czego zdecydowaną większość stanowiły ofiary pochodzące z parafii. Zebrane pieniądze pozwoliły wesprzeć 20 projektów w Afryce, Ameryce Południowej i Azji, obejmujących pięć głównych obszarów: zdrowie dzieci, edukację, ewangelizację i katechizację, pokój i niwelowanie skutków wojny oraz projekt Papieskiego Dzieła Misyjnego Dzieci w Demokratycznej Republice Konga.

Jedna godzina

Świąteczny charakter mijającego czasu miał też swoje cienie związane z walką o utrzymanie obecności lekcji religii w szkole na poziomie 2 godzin tygodniowo. Nie udało się powstrzymać działań ministerstwa i od września 2025 r. bezprawna decyzja o zmniejszeniu liczby godzin lekcji religii weszła w życie. Nie tylko uczniowie zostali pozbawieni szansy na pogłębioną edukację według wartości, ale zmiany dotknęły boleśnie nauczycieli religii. Jak powiedział w wywiadzie dla "Gościa Tarnowskiego" ks. Andrzej Jasnos, dyrektor Wydziału Katechetycznego Kurii Diecezjalnej w Tarnowie, "z powodu redukcji ok. 300 nauczycieli religii otrzymało wypowiedzenia, bo zostali bez żadnej godziny. 87 osób skorzystało ponadto z przywileju emerytalnego lub świadczenia kompensacyjnego, no ale stało się to poniekąd przymusowo. Bardzo wielu nauczycieli religii będzie mieć pół albo poniżej pół etatu, czyli poniżej 9 godzin. W przypadku łączenia klas w szkołach może się okazać, że będzie to nie 9 godzin, ale 3 albo 4. Jeśli nauczyciel będący w fazie awansu zawodowego ma poniżej pół etatu, to ta ścieżka zostaje przerwana". Wyzwaniem staje się w tym przypadku edukacja i formacja religijna w parafiach, w których ona już się odbywa w ramach przygotowania do sakramentów.

Znaki nadziei

Bacznie przyglądaliśmy się sytuacji związanej z powołaniami kapłańskimi w naszej diecezji. W maju w Okulicach i Górze Motycznej 16 kleryków WSD w Tarnowie otrzymało święcenia diakonatu. W ostatnim dniu tego miesiąca 13 diakonów zostało wyświęconych na księży. Na pierwszy rok studiów i formacji do kapłaństwa w październiku 2025 r. zostało przyjętych 19 młodych mężczyzn. To o 10 więcej niż w 2024 roku. Wzrosła też frekwencja na niedzielnych Mszach św. Dane dotyczą jednak 2024 roku. Rok wcześniej frekwencja dominicantes była na poziomie 60,5 proc. W 2024 r. wzrosła do 62,3 proce. Podobny, dwuprocentowy wzrost wystąpił w grupie osób przyjmujących Komunię św. i wyniósł 26,2 proc. (2024 rok) w porównaniu do 24,4 proc. (2023) rok.

- Trzeba z mocą podkreślić, że nasza diecezja wyprzedza wszystkie pozostałe w Polsce niemal pod każdym względem, uwzględniając statystyki. To nie oznacza, że popadamy w pychę. Broń, Boże! To ostatnia rzecz. Chcemy jednak uświadomić sobie, że jesteśmy jakimś znakiem nadziei dla pozostałych diecezji, dla całego świata, który czeka na odrodzenie, które na pewno nastąpi. Dlatego ceńmy sobie Eucharystię, ceńmy sobie sakramenty, szczególnie sakrament pokuty i pojednania, bo on zawsze odradza Kościół, odradza nasze rodziny, małżeństwa, otwiera te potężne drzwi ku Bogu i ku człowiekowi w Chrystusie - przekonywał bp Jeż podczas zamknięcia roku jubileuszowego w tarnowskiej katedrze 27 grudnia.

Wyzwań, jakie stoją przed diecezją, z pewnością jest sporo. Należeć do nich będzie większa troska o wychowanie religijne dzieci i młodzieży, która w dużej mierze oprze się na rodzinie i parafii. Choć do kościoła chodzi co niedziela ponad 60 proc. katolików, to prawie 40 jest w nim nieobecnych. To kolejne wyzwanie, jak szukać zagubionych, pozostających na marginesie kościelnego życia. Stałym zadaniem jest mocne duszpasterstwo powołań do kapłaństwa i życia zakonnego, by nie zabrakło w bliskiej już przyszłości księży i sióstr zakonnych. Zatrważające są demografia i świadomość, że przybywa osób starszych, co rodzi pytanie o to, jak zapewnić im odpowiednią opiekę duszpasterską. Coraz mniej młodych osób wstępuje w sakramentalne związki małżeńskie, będące fundamentem chrześcijańskich rodzin - to znów wyzwanie dla duszpasterstwa małżeństw i rodzin.

Po drugiej stronie

2025 rok był też czasem śmierci duchownych i świeckich, którzy odeszli do wieczności. Pożegnaliśmy m.in. Karola Krasnodębskiego (nestora tarnowskiej Solidarności), ks. Tadeusza Łojasa SAC (wieloletniego proboszcza w Białej Niżnej), muzealnika Jacka Nowaka, ks. inf. Wiesława Szurka (wieloletniego wykładowcę filozofii w tarnowskim WSD), ks. Stanisława Chudego (penitencjarza w Mielcu), ks. Jana Bajora (długoletniego proboszcza w Siedlcach k. Nowego Sącza), ks. prof. Józefa Stalę z UPJPII w Krakowie, ks. prał. Kazimierza Pacha (wieloletniego proboszcza w Kamienicy), ks. Waldemara Cieślę (byłego proboszcza w Sufczynie), ks. prał. Stanisława Czachora (wieloletniego proboszcza w parafii św. Kazimierza w Nowym Sączu), ks. Tadeusza Kalickiego (byłego proboszcza w Olszynach), ks. Józefa Korczyńskiego, ks. dr. hab. Wiesława Pieję (proboszcza w Okocimiu), ks. prał. Romana Wójcika (byłego proboszcza w Łęgu Tarnowskim), jezuitę o. Stanisława Majchera, kompozytora Włodzimierza Siedlika, ks. Andrzeja Chmielarza (proboszcza w Jaworsku), bp. Władysława Bobowskiego, ks. Stanisława Skowrona (byłego proboszcza z Tarnowca), ks. Marka Usarza (byłego proboszcza w Ujanowicach), ks. Piotra Maśnicę (proboszcza PMK w Marburgu), abp. Józefa Kowalczyka, ks. prał. Jana Siedlarza (proboszcza w parafii św. Kazimierza w Nowym Sączu), Bogusława Marszałka (pracownika i przewodnika w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie), ks. prał. Kazimierza Górala (ojca duchownego księży diecezji tarnowskiej), ks. Józefa Węgrzyna (byłego proboszcza w Janowcu i Podłopieniu), ks. prał. Karola Dziubaczkę (byłego kanclerza Kurii Diecezjalnej w Tarnowie), ks. Kazimierza Skrzypka (byłego proboszcza w Górkach k. Mielca), ks. prał. Józefa Waśniowskiego (byłego kustosza sanktuarium w Pasierbcu), ks. prał. Mariana Wala (byłego proboszcza  Mokrzyskach), ks. Józefa Żurowskiego (byłego proboszcza w Janowicach koło Zakliczyna), ks. Stanisława Wala (byłego misjonarza w Republice Konga), ks. Piotra Bodzionego (proboszcza w Moszczenicy) oraz rektor Akademii Tarnowskiej dr hab. Małgorzatę Kołpę.