Historia kościoła parafialnego w Dąbrowie Tarnowskiej sięga co najmniej roku 1430, kiedy wzmiankowana jest pierwsza drewniana świątynia pod wezwaniem Wszystkich Świętych. Kolejna, większa świątynia drewniana powstała w 1612 roku, a poświęcono ją 15 sierpnia 1614 roku – miała imponujące jak na owe czasy wymiary: 26 metrów długości i 10 metrów szerokości. W latach 1776–1780 wzniesiono kolejny drewniany kościół z fundacji kanonika krakowskiego Kajetana Potockiego i samych parafian; konsekrował go w 1824 roku bp Grzegorz Ziegler, a świątynia ta – trójnawowa, barokowa – stoi do dziś jako zabytek. Mało kto wie, że dzisiejsza murowana świątynia niemal dosłownie wyrosła na fundamentach zamku Lubomirskich – barokowej rezydencji, która miała dorównywać rozmachem najpiękniejszym pałacom Europy. Budowę obecnego kościoła pw. NMP Szkaplerznej rozpoczęto w 1948 roku według projektu architekta Zbigniewa Wzorka, a pracami budowlanymi kierował majster Piotr Marek. Wewnątrz przechowywane są niezwykłe skarby – m.in. chrzcielnica marmurowa z XVII wieku, krucyfiks z XVIII wieku przeniesiony ze starego kościoła oraz obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z pierwszej połowy XV wieku, któremu podczas konserwacji przywrócono gotyckie oblicze, datując go na około 1515 rok.

16 maja odbyło się uroczyste proklamowanie kościoła w Dąbrowie Tarnowskiej bazyliką mniejszą. Kanclerz kurii diecezjalnej ks. dr hab. Robert Kantor odczytał zgromadzonym dokument Dykasterii ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, która „mocą uprawnień udzielonych jej przez Ojca Świętego Leona XIV” wyróżniła dąbrowską świątynię „tytułem i godnością bazyliki mniejszej z największą radością”. Brewe nosi datę 17 lutego 2026 roku. Decyzja papieska poprzedzona była pismem biskupa tarnowskiego Andrzeja Jeża z 30 października 2025 roku, w którym wyraził „pragnienie i oczekiwania duchowieństwa oraz wiernych”.

Kustosz ks. Stanisław Cyran nie ukrywał, komu należy się szczególna wdzięczność. To osobą był ks. dr hab. Jan Bartoszek, dyrektor Diecezjalnego Radia RDN Małopolska, mieszkający przy tej parafii od 22 lat. – Jego autorska inicjatywa i determinacja oraz sprawczość w prowadzeniu spraw przed Stolicą Apostolską doprowadziły do dzisiejszej chwały dąbrowskiego kościoła. Była to droga wymagająca cierpliwości, żmudnej pracy w redakcji rozmaitych pism, różnorakiej korespondencji, skutecznych kontaktów z rzymskimi dykasteriami – powiedział ks. Cyran, prosząc zebranych o oklaski. Ks. Cyran podkreślił też rolę biskupa pomocniczego Krzysztofa Nykiela z Rzymu, regensa Penitencjarii Apostolskiej. – To dzięki Twojej życzliwości, księże biskupie, nasze starania znalazły tak szczęśliwy finał w sercu Kościoła Powszechnego – mówił ks. Cyran, zwracając się do bp. Nykiela.

Bp Andrzej Jeż, witając zebranych, przywołał słowa wygłoszone w tym samym miejscu dokładnie 61 lat wcześniej – przez biskupa Jerzego Ablewicza podczas konsekracji: „Gdy stoję przed wami, przychodzą mi na myśl trzy świątynie. Pierwsza to ta, którą wybudowaliście. Druga to ta, którą Bóg będzie wznosił w waszych duszach przy chrzcielnicy, przy kratkach konfesjonału i przy ołtarzu. Trzecia to ta, do której prowadzi droga również przez tę świątynię wybudowaną przez was. Tą świątynią jest niebo”. Ordynariusz tarnowski podkreślił, że „ustanowienie bazyliki mniejszej czyni tę dąbrowską świątynię miejscem szczególnego oddziaływania duchowego w całym tutejszym regionie Powiśla".

Foto Gość DODANE Dziś 17:54 AKTUALIZACJA Dziś 20:47

Ogłoszenie kościoła w Dąbrowie Tarnowskiej bazyliką

​Kościół NMP Szkaplenej w Dąbrowie Tarnowskiej został 16 maja uroczyście ogłoszony bazyliką mniejszą. Dokładnie 61 lat wcześniej, tego samego dnia, bp Jerzy Ablewicz konsekrował tę świątynię.  

Mszy Świętej przewodniczył kard. Stanisław Dziwisz. Koncelebrowali ją m.in. abp Wiktor Skworc, który 18 lat temu posłał ks. Cyrana do Dąbrowy Tarnowskiej, abp Henryk Nowacki, bp Krzysztof Nykiel, regens Penitencjarii Apostolskiej, urodzony w Dąbrowie Tarnowskiej bp Wiesław Lechowicz, biskup polowy Wojska Polskiego. Kardynał podkreślił już na początku symbolikę daty. – Nie ulega wątpliwości, że dzisiejsze wydarzenie zostanie zapisane jako jedno z najważniejszych w dziejach parafii sięgającej początkami XV wieku, a także w historii murowanej świątyni konsekrowanej przez biskupa Jerzego Ablewicza 16 maja 1965 roku – a więc dokładnie 61 lat temu – mówił kardynał. Wyjaśnił też sens nowego tytułu, zaczynając żartobliwie: – To nie znaczy, że ta bazylika jest mała, tylko już jest taka tradycja, że są tylko cztery bazyliki większe w Rzymie – zaznaczył, po czym dodał poważniej: – Tytuł bazyliki mniejszej przede wszystkim podkreśla szczególną więź z Kościołem Rzymskim i z osobą następcy św. Piotra, nawiązując do czterech papieskich bazylik. Kardynał przypomniał przy tym, że Polska od wieków zasłużyła na tytuł Polonia Semper Fidelis – Polska zawsze wierna – i że ogłoszenie bazyliki w Dąbrowie Tarnowskiej jest kolejnym widzialnym znakiem tej wierności, wypisanym odtąd w murach dąbrowskiej świątyni.

W kazaniu wplecionym w święto dnia – wspomnienie św. Andrzeja Boboli, patrona biskupa tarnowskiego Andrzeja Jeża – kardynał Dziwisz wezwał do modlitwy za papieża Leona XIV, „aby umacniał braci w wierze, przewodził odważnie Kościołowi i był niestrudzonym orędownikiem pokoju w naszym podzielonym świecie”.

Ks. Stanisław Garnczarski, ceremoniarz bazyliki katedralnej, wyjaśnił praktyczne konsekwencje nadania tytułu. Do głównych zobowiązań należą: „staranne przygotowywanie i godne sprawowanie świętej liturgii, częstsze niż tylko w święta ogłaszanie słowa Bożego” oraz „studiowanie i upowszechnianie dokumentów papieża i Stolicy Apostolskiej”. Wierni zyskują natomiast prawo do odpustu zupełnego m.in. w rocznicę konsekracji świątyni, w uroczystość Matki Bożej Szkaplerznej (patronki świątyni), w święto świętych Piotra i Pawła oraz raz w roku w dniu wybranym przez biskupa, i raz w roku w dniu wybranym przez każdego z wiernych z osobna.

– Dla mnie to jest zaszczyt, że mogę uczestniczyć w tej Mszy Świętej i w ogóle zaszczyt, że mamy bazylikę. Dla wszystkich parafian to szczególny dar od Pana Boga – mówi. Jednocześnie dostrzegła w nowym tytule zobowiązanie. Podkreśliła, że tytuł bazyliki to owoc wieloletniego wysiłku całej wspólnoty. – Wszyscy parafianie starali się o to od wielu lat, od budowy kościoła, poprzez wykończenie, wszystkie inwestycje prowadzone w ostatnich latach. Przede wszystkim myślę, że przez adorację Najświętszego Sakramentu, który od 18 lat trwa nieustannie w naszym kościele – mówi. Marcin Woźniak z pobliskich Delastowic, który na uroczystość przyjechał spoza dąbrowskiej parafii, podkreślił regionalne znaczenie bazyliki. – Dąbrowa Tarnowska jest stolicą powiatu, więc też ma centralne znaczenie w strukturze administracyjnej. Kościelnie też – szczególnie przez te 18 lat, kiedy trwa ta wieczysta adoracja, to jest ważne wydarzenie, bo kościół cały czas jest otwarty i każdy w każdej chwili może przyjść tu do Jezusa. Podobnie duże znaczenie ma dostępność spowiedzi świętej. Przez to samo dla okolicy kościół dąbrowski stanowił od lat religijne centrum – mówił. Jego zdaniem tytuł bazyliki wzmacnia też duchowy wymiar regionu, daje impuls, do głębszego poczucia, zrozumienia powszechności Kościoła. – Bo bazylika jest kościołem papieskim, w szczególny sposób połączona z 4 bazylikami rzymskimi, w centrum chrześcijaństwa – dodał.

Kustosz ks. Stanisław Cyran zauważył na końcu, że „dzień dzisiejszy, 16 maja 2026 roku, staje się klamrą spinającą pokolenia. Dokładnie 61 lat temu, w tym samym dniu, arcybiskup Jerzy Ablewicz konsekrował ten kościół. Dzisiaj, dzięki decyzji Ojca Świętego Leona XIV, stajemy się cząstką papieskiej rodziny jako bazylika mniejsza”. Za tę chwałę – jak wyraził proboszcz – odpowiedzialni są też ci, których już nie ma: budujący świątynię w latach 1948–1965 pod wodzą ks. Władysława Jakubiaka oraz kolejne pokolenia kapłanów i wiernych, którzy przez dziesięciolecia wznosili nie tylko mury, ale i żywy Kościół.